Post ketogeniczny: wszystko, co musisz wiedzieć
Wokół postów w ostatnich latach narosło sporo mitów i pojawiło się wiele dyskusji. Które z nich naprawdę warto wziąć pod uwagę, a które są mitami? Dziś rozprawimy się z tematem postu, a dokładniej – postu ketogenicznego. Opowiemy o tym, co dzieje się z Twoim ciałem podczas postu, jakie są rodzaje postu i jakie niesie on za sobą korzyści. Czytaj dalej!
Post a głodowanie – najważniejsze różnice
Czy post to to samo, co głodowanie? Niekoniecznie. Chociaż w obu przypadkach nie dostarczamy do organizmu pożywienia lub dostarczamy je w ograniczonym zakresie, to sama intencja i proces wyglądają zupełnie inaczej.
Post jest dobrowolnym powstrzymywaniem się od jedzenia z powodów duchowych, zdrowotnych lub innych. Może trwać od kilku godzin do kilku miesięcy. Był wykorzystywany jako lekarstwo od starożytności – leczono nim dolegliwości trawienne, zapalenie stawów, cukrzycę, choroby wątroby, nerek, problemy hormonalne, astmę, nadciśnienie, padaczkę, raka, zaburzenia psychiczne itd.
Głodowanie z kolei to mimowolny brak jedzenia. Nie jest czymś wywołanym intencjonalnie ani kontrolowanym. Głodujący ludzie nie mają pojęcia, kiedy zjedzą następny posiłek.
Czy post szkodzi zdrowiu?
Niektórzy twierdzą, że post jest nienaturalny, osłabia organizm i czyni nas podatnymi na choroby. W rzeczywistości jest on zgodny z prawami natury i stanowi część naszego życia. Angielskie słowo “breakfast” oznacza dokładnie „przełamanie postu”. Żywność stała się stale dostępna dopiero w ciągu ostatnich 100 lat. Wcześniej człowiek przyzwyczajony był do okresów poszczenia i okresów ucztowania. Ludzki organizm nie jest genetycznie i biochemicznie przystosowany do tego, aby zachować zdrowie, nieprzerwanie przyjmując pokarm – jak robi to współcześnie większość ludzi. Efekt w postaci chorób cywilizacyjnych jest dostrzegalny gołym okiem.
Odrobina historii
Starożytni Grecy wierzyli, że post poprawia funkcje poznawcze. Już Hipokrates głosił, że „jedząc, kiedy jesteś chory, karmisz swoją chorobę”. Zarówno Platon, Arystoteles, jak i ich uczniowie byli zwolennikami poszczenia. Jeden z ojców współczesnej medycyny, odkrywca toksykologii Paracelsus (1493-1541) pisał: „post jest świetnym lekarstwem – wewnętrznym lekarzem”.
Posty mają również wymiar duchowy w wielu wiodących religiach na świecie. W judaizmie poprzez post przygotowuje się do boskich objawień oraz wyrażana jest żałoba i wdzięczność. W chrześcijaństwie post przygotowuje do ważnych wydarzeń i ma służyć jako narzędzie do lepszego wejrzenia w siebie i swoje uczynki. Wyznawcy islamu praktykują z kolei post rytualny, pokutny, wyrażający żal za grzechy, ascetyczny. Często nazywany jest oczyszczeniem, ale w praktyce oznacza dokładnie to samo. Praktykowanie postu pojawiło się niezależnie w różnych religiach i kulturach i nie było szkodliwe, a dobroczynne dla ludzkiego ciała i ducha.
Jak Twoje ciało reaguje na post?
W ciągu kilkudniowego postu Twój organizm przechodzi przez 5 różnych faz:
Faza karmienia
W czasie posiłku poziom insuliny podnosi się, co pozwala na przyjmowanie glukozy przez komórki i zamienianie jej w energię. Nadmiar glukozy magazynowany jest w wątrobie jako glikogen.
Faza post-absorpcji
Zaczyna się między 6. a 24. godziną postu. Poziom insuliny zaczyna spadać, a glikogen w wątrobie jest rozkładany na glukozę, co pozwala na pozyskanie energii. Magazyny glikogenu wystarczają na ok. 24 godziny.
Glukoneogeneza
Trwa od ok. 24. godziny do końca 2. dnia postu. Wątroba produkuje nową glukozę z aminokwasów, glicerolu i mleczanów. Poziom glukozy we krwi może spadać, ale zazwyczaj pozostaje w granicach normy właśnie dzięki glukoneogenezie.
Ketoza
W zależności od elastyczności metabolicznej może rozpocząć się około 1-3 dni od rozpoczęcia postu. Tłuszcze (trójglicerydy) są rozkładane na glicerol i kwasy tłuszczowe. Glicerol jest używany w glukoneogenezie. Kwasy tłuszczowe mogą być bezpośrednio wykorzystywane jako energia przez wiele tkanek w ciele, ale nie przez mózg. W wątrobie i nerkach kwasy tłuszczowe są przekształcane do ciał ketonowych, które mogą dostarczyć do 75% energii potrzebnej mózgowi.
Faza oszczędzania białek
Następuje po około 5 dniach od rozpoczęcia postu. Wzrasta poziom hormonu wzrostu, co sprawia, że utrzymany zostaje poziom masy mięśniowej i tkanki beztłuszczowej. Zwiększa się poziom noradrenaliny, co zapobiega spowolnieniu tempa metabolizmu, a organizm czerpie energię z posiadanych zasobów tkanki tłuszczowej.
Rodzaje postów
Post całkowity – rezygnacja z jedzenia raz na jakiś czas, np. raz tygodniu, miesiącu lub raz na rok.
Post przerywany – post krótszy, ale w regularnych odstępach czasowych, np. codziennie 16 godzin poszczenia i 8 godzin jedzenia.
Dieta FMD oparta o zasady VLCKD – kilkudniowa kuracja z bardzo niską zawartością węglowodanów, która wywołuje w organizmie takie same procesy, co post całkowity, a jednocześnie dostarcza wszystkie cenne składniki odżywcze, takie jak błonnik, tłuszcze czy białko. Przykładem takiej kuracji jest KETO LUV.
Dlaczego warto pościć?
Cykliczne poszczenie to najlepszy sposób na skuteczną detoksykację organizmu, aktywację komórek macierzystych i uruchomienie procesu autofagii. Kiedy ciało nie jest obciążone koniecznością trawienia i przetwarzania składników odżywczych, wykorzystuje rezerwy energii, aby oczyszczać się z toksyn. Autofagia to proces, w którym stare komórki zastępowane są nowymi. Organizm rozkłada dysfunkcyjne, chore i uszkodzone komórki np. komórki nowotworowe i guzy. Autofagia niszczy również wirusy, bakterie i inne patogeny. Pamiętaj: jesteśmy tak zdrowi, jak zdrowe są nasze komórki. Im bardziej są uszkodzone, tym starzej wyglądamy i gorzej się czujemy.
Post przerywany – co warto o nim wiedzieć?
Ciało potrzebuje ok. 12 godzin, aby spalić większość cukru (glukozy) przechowywanego w wątrobie jako glikogen. Aby post przerywany był skuteczny, głodówka musi trwać co najmniej 12 godzin. Post przerywany wspomaga odchudzanie i w umiarkowany sposób poprawia niektóre markery zdrowotne, ale odwrócenie przewlekłych problemów zdrowotnych wymaga zastosowania dłuższych postów lub diety ketogenicznej.
Post przerywany może przybierać różne formy – to Ty zdecyduj, która z nich najlepiej pasuje do Twojego stylu życia. Możesz np. pościć co drugi dzień lub zastosować formę IF (Intermittent Fasting), czyli utrzymywanie podziału doby na okno żywieniowe oraz okres postu w proporcjach 12:12, 14:10 czy 16:8.
Kilka cennych wskazówek – o czym warto pamiętać podczas postu?
- Pij wodę – każdy poranek zaczynaj od szklanki wody.
- Zajmij się czymś – to oderwie myśli od jedzenia.
- Oprzyj się falom – głód nadchodzi falami, nie jest stały. Kiedy się pojawi, powoli wypij szklankę wody albo filiżankę kawy.
- Pij kawę – kawa delikatnie tłumi apetyt.
- Daj sobie miesiąc – Twoje ciało potrzebuje czasu, żeby przyzwyczaić się do postu.
- Dobrze się odżywiaj, kiedy nie pościsz – tymczasowy post nie jest wymówką, żeby jeść wszystko, na co masz ochotę. W czasie niepostnych dni jedz zdrowo, unikaj cukru i rafinowanych węglowodanów.
Przeciwwskazania do postu
- Niedowaga – gdy BMI wynosi mniej niż 18,5.
- Niedożywienie i zaburzenia odżywiania, np. anoreksja.
- Ciąża i karmienie piersią.
- Wiek – dzieci nie powinny pościć dłużej niż 24 h.
- Zażywanie określonych leków – np. metforminy, aspiryny, leków na cukrzycę lub nadciśnienie.
- Wysoki poziom kwasu moczowego.
Kuracja KETO LUV – bezpieczna alternatywa dla całkowitego postu
KETO LUV to kilkudniowa kuracja oparta na bezpiecznym protokole VLCKD oraz zasadach FMD. To bardzo niskokaloryczna dieta ketogeniczna imitująca post, która wyzwala w organizmie takie same efekty jak głodówka, ale jednocześnie dostarcza niezbędne składniki odżywcze, takie jak błonnik, tłuszcz czy białko, które pomagają opanować głód i zapewniają dobre samopoczucie oraz komfort podczas kuracji.
Dzięki ketogenicznej strukturze taka kuracja jest bezpieczna dla mięśni i mogą stosować ją nawet osoby uprawiające sport.
Cykliczne stosowanie KETO LUV pozwala wypracować elastyczność metaboliczną, czyli ułatwić organizmowi sprawne przełączanie się z pobierania energii z węglowodanów na pobieranie jej z tłuszczów. Twoje ciało łatwiej będzie dostosowywało się do aktualnych warunków, a Twoja energia będzie stabilna – bez zjazdów energetycznych i ogólnego osłabienia.
Post ketogeniczny oparty na protokole VLCKD jest bezpieczny i przynosi wiele korzyści – zarówno dla Twojego zdrowia i samopoczucia, jak i sylwetki. Naszą kurację możesz połączyć ze schematem IF – wtedy efekty mogą być jeszcze lepsze!
